Í tilefni Safnahelgar á Suðurlandi  5-6. nóvember 2011 verður opið í Samansafninu hjá okkur þessa daga frá kl. 13.00-17.00 báða dagana.  Allir velkomnir. Aðgangseyrir 500 kr og frítt fyrir börn.

Það hefur verið mikið að gera í sumar. Bygging Hrunarétta gengur vel. Búið er að setja upp alla dilkveggi og grindur í úthring og steypa helminginn fastan. Restin verður væntanlega steypt á föstudaginn kemur og er þá orðið réttarhæft í nýju réttunum. Þær verða svo kláraðar á næsta ári.

Öllum heyskapi er lokið hér í bili en sennilega þurfum við að hreinsa eitthvað af túnunum í lok september. Sjáum til hvað kvígurnar og rollurnar eta mikið Nóg er af heyjum og eigninlega miklu meira en nóg. Ætlum að fjölga kindunum aðeins aftur. Erum að setja lömb í sláturhús fyrstu sendingu 31. ágúst og eru það 45 lömb en þau vigtuðu frá 33-42 kíló á fæti, væn að sjá. Spennandi að sjá vigtarseðilinn þegar hann kemur
Heimalingarnir 4 dafna vel en í ljós kom að einn þeirra, fjórlembingurinn, er tvíkynja, pissar eins og gimbur en með eistu og horn eins og hrútur.

Við hjónin erum að fara í heimsreisu, alla leið til Ameríku á slóðir indíána í Arizona, á ættbálkamót Navajoindíána í Window Rock (www.navajofair.com). Krakkarnir, sem eru reyndar fullorðið fólk , verða heima á meðan að mjólka og sjá um búið.
Verðum komin heim fyrir réttir

Kúnum var hleypt út í dag við mikinn fögnuð rassaköst og læti að venju. Kálfarnir og nautin bauluðu hátt af afprýisemi en kálfarnir fara út seinna. 
Sauðuburður gæti byrjað á morgunn samkvæmt tímatalinu og verður þá nóg að gera.
Húsmóðirin er búin að sá sumarblómum, salati og kryddjurtum og setja niður lauka og nú íhugar hún að byggja gróðurhús
þarf að reyna að vera duglegri að skrifa hér fréttir af búskapnum

Upplit menningarklasi Uppsveita Árnessýslu

og Samansafnið á Sólheimum í Hrunamannahreppi

Samansafnið á Sólheimum verður opið laugardag 6. nóv. og sunnudag 7. nóv kl. 13:00-17:00. 

Á safninu eru hlutir á öllum aldri tengdir búskap og húshaldi, bílar, bílabækur og

margt fleira að sjá.  Kl. 14:00 á laugardeginum flytur Esther Guðjónsdóttir bóndi
erindi um sæluhús á afrétti Hrunamanna, sem fjallar um sögu og uppbyggingu húsanna
í máli og myndum og heimasætan Erla Jóhannsdóttir kveður rímur.

 

Þá er heyskapur kominn á fullt skrið. Búið að heyja um 450 rúllur og hirða þær en rúmlega annað eins er eftir. Það hafa ekki verið góðir þurkar, mikið um skúri og ský.
Heilmikil traffik hefur verið af ferðamönnum að skoða safnið og fjósið og bílana.
Það styttist í að það megi fara að keyra fé á fjall en það má byrja á því 30. júni. Við erum ekki búin að ákveða hvort við förum með okkar. Vorum að spá í að prófa að hafa það heima inn í Hnjúk.
Mikill tími hefur farið í félagsmálin og kosningar síðustu 2 mánuði. Var endurkjörinn í hreppsnefnd og er nú formaður Landbúnaðarnefndar og í veitustjórn. Er einnig orðin formaður Veiðifélags Stóru-Laxár og Landgræðslufélagsins. Nóg að gera í þessu.
Erum með einn heimaling sem teymist í bandi eins og hundur. Heimalingurinn er kallaður Jarmi því hann jarmar alltaf á okkur ef hann sér okkur. Hænurnar fá loksins frið fyrir hundinum til að vera frjálsar úti.
Krakkarnir stefan á torfærukeppni á Egilstöðum næstu helgi en þá keppir Leó Viðar tengdasonurinn. Vonandi gengur það allt vel.

Í gær hleyptum við kúnum út. Það voru mikil rassaköst og læti að venju og mikil ánægja hjá kúnum að komast út
Nú eru bornar um 40 ær og fullt af mislitum lömbum. Við mörkuðum út í morgunn elstu lömbin enda veðrið frábært og best fyrir kindurnar að vera úti.
Búið er að taka 3 hesta í hús og stendur til að fara á hestbak fljótlega

Sauðburður hófst í nótt, 2 lömb fæddust bæði hvít, hrútur og gimbur og mér sýnist von á fleirum í dag.
Það eru að byrja að streyma pantanir fyrir hópa að skoða safnið og fjósið. Á morgunn er von á 20 manna hóp og á þriðjudag er von á 30 manna hóp. Hjá okkur er þýskur maður sem er að læra íslensku en hann talar ensku líka þannig að það er ekki vandamál að taka á móti erlendum ferðamönnum.
Kosningabaraáttan er að hefjast fyrir sveitarstjórnarkosningarnar og gengur bara nokkuð vel að koma saman lista þannig að það er allt að gerast þessa dagana.

Eftir fjós í morgunn var ákveðið að skreppa vestur í Gautsdal, aðeins um 600 km fram og til baka.  Erindið var að ná i 340 mótor sem Jói keyfti af Leó. Ferðin gekk vel þar til efst í Bröttubrekku á heimleiðinni. Þá heyrðist mikill hvellur  í húddinu á Ford pikkuppnum og bíllinn missti aflið svo við stoppuðum og húddið var opnað. Þá kom í ljós að hosuklemma á slöngu við túbínuna hafði brotnað og slangan fór af túrbínunni. Það var skriðið aftur á pall og fannst það vír og svo var Jói með baggabönd í vasanum eins og allri góðir bændur  eru með og var þessu redddað þannig þar til við komum að næstu bensínstöð og þá var keyft ný hosuklemma og sett á. Komum við á Hvanneyri og varð Guðjón eftir þar. Heim komumst við um 8 leytið og var þá mjólkað. Mikið öskumystur frá Eyjafjallajökli var yfir öllu Suðurlandi og fínt ryk allstaðar. Ekki geðslegt en samt ekkert miðað við hvað fólkið undir Eyjafjöllum hefur mátt þola. Fólkið þar eru hetjur og eiga alla mína samúð.

 

þá er rúningi og bólusetningu í fjárhúsinu lokið þetta árið og styttist óðum í sauðburð en hann gæti hafist 1.mai.
Mikið hefur verið um aðalfundi síðasta mánuðinn og er ég orðin formaður Landgræðslufélags Hrunamanna og ritari í stjórn Sauðfjárræktarfélagsins.
Fjölskyldan fór að skoða eldgosið á Skírdag eins og slatti annarra landsmanna. Fórum inn að Einhyrningi og var gaman að sjá þetta með eigin augum.
Framundan eru sveitarstjórnarkostningar og undirbúningur fyrir það alltsaman en ég ætla að gefa kost á mér áfram í hreppsnefnd. Muna að kjósa X-Á
Hef haft lítinn tíma til að skrifa hér inn og verður það þannig áfram en mun reyna samt

Þessa dagana er ég að lesa frábæra bók sem heitir Íslenskir þjóðhættir eftir séra Jónas Jónasson, gefin út 1934.

Í bókinni fann ég út hvað 2 hlutir í safninu mínu heita og til hvers þeir voru notaðir. Annar hlutanna heitir þyrill og er prik með dúski framaná. Þyrill var notaður til að þeyta upp létta forðu úr flautum. Flautir voru gerðar þannig að nýmjólk og stundum undanrenna og áfir  voru hleyft saman með kæsi og síðan þeytt upp í þétta forðu með þyrli (flautaþyrli). Flautir þóttu góðar ef þær uxu upp um þriðjung við þeytinguna en lélegar ef þær uxu um helming og þóttu þær ætíð vera léttmeti. Flautir voru hafðar til útláts sem mjólk og stundum til viðmetis með fiskæti.
Þennan þyril lét Ragnhildur Þórarinsdóttir á Flúðum mig hafa á safnið ásamt mjólkurflösku.

Hinn hluturinn er bjúghnífur. Bjúghnífur er með stuttu skafti úr tré og hnífurinn bjúgnalaga (boginn).  Hann var notaður sem tálguhnífur til að gera ausur og sleifar og önnur ílát. Einnig í skinnaverkun.
Jói fann þennan hníf í gömlum húsarústum hér á Sólheimum. Rústirnar eru af bæ sem stóð út á Kotatúni og hét Sólheimakot og fór í eyði á 18. öld.

Það gengur vel að nota skilvindun og strokkinn. Búin að gera smjör, súrmjólk og brauðostur er í gerjun ínn í búri. Nú er ég hætt að kaupa í búðinni undanrennu, rjóma og smjör og vonandi get ég hætt að kaupa osta, skyr, jógúrt og þess háttar fjótlega eða þegar ég næ almennilegum tökum á þessu. Hef hvergi getað fundið almennilegar uppskriftir að þessu.

Fór í bæinn í gær og fjárfesti í skilvindu og smjörstrokk. Prófaði skilvinduna í gærkveldi og hún virkaði... út kom undanrenna og rjómi.
Reyndi aðeins við strokkinn en kann ekkert á þetta og leiðbeiningarnar eru á rússnesku. Nú vantar mig kennskubók um mjólkurvinnslu. Langar að gera til heimilisins osta, skyr, smjör og svo framvegis. Er einhver sem á svona bók eða veit hvar hún fæst. Var þetta ekki kennt í húsmæðraskólanum í gamla daga? Á einhver kennslubókina ennþá?
Er búin að leita á netinu en finn ekkert.

Jói er að keyra skít og ilmurinn er eftir því. Annars er flensa að angra mannskpinn sem mér finnst alger óþarfi í þessarri verðurblíðu.

Þá er árið 2010 gengið í garð og þorrinn allsráðandi með sinni veðurblíðu.
Það gerði reyndar eitt gott rok um daginn og 6 tonna sumarhús sem stendur niður við á fauk um koll.
Hef verið heldur löt að skrifa. það gerir facebook, maður er alltaf að skrifa eitthvað þar.
En svo maður stikli nú á stóru í búskapnum frá því síðast þá var eyrnamerkjunum skellt í lömbin og þau bólusett við garnaveiki eins og lög gera ráð fyrir. Kýrnar fengu svo sína árlegu klaufsnyrtingu en það sáu galvaskir flóamenn um.
Fór á námskeið um lífrænan sauðfjárbúskap. Kannski maður dembi sér í það.
Tókum inn hann Flugger, graðhestinn okkar, sem á að fara í tamningu í febrúar. Hann er svoldið hræddur við allt og alla ennþá enda aldrei verið tekin í hús fyrr. Spennandi að sjá hvað verður út honum.
Önnur tíðindi: Loks var látið verða af því að fara með Ingvar til augnlæknis og það endaði með resefti upp á gleraugu og nú sér drengurinn allt mun skýrar.
Fórum í bráðskemmtilega ferð til Reykjavíkur með kunningjum okkar og skoðuðum þjóðminjasafnið, landnámssafnið, fórum í Kolapirtið og á pöbbarölt í miðbænum og svo í keilu en enduðum í dýrindis kvöldmat hjá vinum okkar.
Í kvöld er stefnan tekin á þorrablót á Flúðum. Best að fara að koma matnum í trogið og fá sé öllara. Skál

Ágætu lesendur. Ég óska ykkur gleðilegra jóla og farsældar á nýju ári.
Jólamaturinn í ár hér á bæ er fjölbreyttur. Í kvöld er fyllt lambalæri og bayonskinka, kjöt úr eigin ræktun, kartöflusalat, epla og rauðrófulasat, brúnaðar kartöflur, eingin ræktun líka, dýrindis sveppasósa með koníakslettu út í. Á morgun er heimareykt hangikjöt með tilheyrandi meðlæti. Á annan í jólum ætla ég að breyta út af vananum og hafa önd og afgangana. Trúlega verður maður afvelta af ofáti eins og vant er en það verður tekið á því síðar
Verið svo duglegri að skrifa athugasemdir við skrifin mín.

Þann 20. nóvember gerðist sá merki atburður að heimasætan flutti alveg að heiman, tæmdi herbergið sitt. Hún flutti þó ekki langt, á Vesturbrún á Flúðir og kærastinn, Leó Viðar mætir um helgar þangað til hann fær vinnu á svæðinu.

Búin að fá svínaflensusprautu og Jói fer í dag. Mikill léttir að vera laus við að eiga það á hættu að fá þá pest.
28. nóvember fórum við til Reykjavíkur. Það er svo sem ekki í frásögur færandi nema fyrir það að ég fór heim á Cadillac Fleedwood 1958 limosin. Bíllinn var í upphafi í eigu Kennedy fjölskyldunnar en var kominn í hendurnar á Pétri svarta frænda mínum. Vorum við með hann í 2 vikur til prófunnar og það endaði með því að við keyftum bílinn af frænda þann 12/12.
4. desember fórum við í jólahlaðborð á Hótel Flúðum. Ljómandi góður matur og þjónustan frábær. Mæli með Hótel Flúðum.

 10. des. Hleyptum til í fjárhúsinu, lásum af öllum rollunum og sorteruðum eftir ætterni í hólf og slepptum hrútunum lausum. Fullt af rollum að ganga og má búast við að sauðburður byrji 1. mai í vor. Vonandi verður gott vor.

Síðasta vika var ansi annasöm, 6 fundir, afmælisveisla, kúaskoðun og margt fleira.
Mánudagur byrjaði með Fræðslunefndarfundi í Flúðaskóla um morguninn en um kvöldið var svo fundur á Laugavatni hjá Menningarklasa Uppsveitanna. Á þriðjudeginum var fundur um ruslamál í sveitinni og afmælisveisla hjá pabba í bænum en karlinn varð 65 ára. Stórveisla með mikið af kökum og brauðréttum.

Miðvikudagurinn byrjaði með kúaskoðun kl. 7,30 en þá kom Mundi ráðunautur hjá Bssl og skoðaði slatta af ungum kúm og dæmdi. Kl. 14.00 var svo hreppsnefndarfundur. Fimmtudagur: Veiðifélagsfundur á Selfossi með SVFR. Samið var um leigugreiðslur fyrir árið 2010. Klárað að skrifa jólakortin um kvöldið.

Föstudagur: Klárað að slá upp fyrir sökklum í bílskúrinn. Guðjón kom heim frá Hvanneyri. Ingvar fór á jólahlaðborð á Hótel Flúðum með bekknum sínum í Flúðaskóla og við Jói fórum á jólafund hjá Bifreiðaklúbbi Suðurlands. Mikil gleði þar.

Laugardagur 12. des. Pétur svarti frændi og Óli sonarsonur hans komu um kl. 10,00 á gamla 1953 Ford vörubíl og náði okkur í bælinu.

Á sunnudag keyrði ég  Pétur og Óla frænda heim á Vitleysuströndina af því Pétur vildi skilja Fordinn eftir og geyma hann upp í sveit en ekki ofaní fjöru þar sem hann  býr en Jói fór niður í Þorlákshöfn með Ingvar og 4 aðra stráka og 5 mótorcross hjól á kerru en strákarinr voru að æfa motorcross í sandinum þar.

Í dag 16. des er verið að  lesa hreppsnefndargögn en á morgunn er hreppsnefndarfundur og á að afgreiða fjárhagsáætlun þá.

Hlakka til að eiga smá frí um jólin þó alltaf þurfi þó að fara í fjósið að mjólka og gefa og gefa rollunum, hænunum, hestunum, hundinum og mannfólkinu að eta.

 

Við fengum skemmtilega heimsókn fyrir hádegi laugadaginn 14. nóvember. Þá komu í heimsókn 16 félagar úr Bifreiðaklúbbi Suðurlands á gamalli rútu. Við sýndum þeim samansafnið okkar í gamla fjósinu og fórum svo í bílakirkjugarðinn með hópinn. Um tólf leytið var svo farið á Grund á Flúðum í hágegismat og fórum við Jói með þeim. Eftir mat var farið á rúntinn á gömlu rútunni og kíkt á nýju Hvítárbrúna og í Hverhólmann. Um tvö leytið fórum við í Minjasafnið í Gröf. Var okkur Jóa síðan skutlað heim á rútunni og runnu fljótandi veitingar ljúflega niður í mannskapinn og allir skemmtu sér mjög vel.

Þriðjudaginn 17. nóvember fórum við Jói á haustfund Nautgriparæktarfélagsins á Hótel Flúðum. þar hlýddum við á erindi um þau naut sem verða í boði á sæðingarstöðinni næsta árið og á fyrirlestur um ræktun byggs og notkun. Um tólf varð ég að bruna niður á Gónhól á Eyrabakka á fund hjá Matarklasa Suðurlands. Þar var verið að móta starf klasans og stendur til að einbeita sér að fullvinnslu grænmetis, annan og þriðja flokk sem allt of mikið er hent af. Reyna á að framleiða og markaðssetja sunnlenskan mat, mat úr héraði og auka fjölbreytni í framleiðslu,  kallað local food á ensku. Fengum við að smakka nokkrar tilraunir af marmelaði og barnamat. Mjög spennandi verkefni.

Um fjögur leytið varð ég að bruna upp í Árnes á stjórnarfund Veiðifélags Stóru-Laxár en þar var ákeveðin hver útborgaður arður skyldi vera og veiðifyrirkomaulag næsta sumars. Almennur félagsfundur verður svo 2. desember í Útlaganum á Flúðum.

Var kominn heim um sex leytið og búin að fá nóg af fundum þann daginn.

Í dag förum við Jói, ásamt fleiri kúabændum, í Mjólkurbúið á Selfossi en þar er verið að halda upp á að 80 ár eru liðinn fá því að fyrst var lögð inn mjólk hjá Mjólkurbúi Flóamanna. Í boði er sýningarferð um mjólkubúið og kaffisamæti á eftir.